کدام زوج ها کاندید درمان ناباروری هستند؟
ناباروری یکی از چالشهای شایع در مسیر فرزندآوری است و بسیاری از زوجها در مقطعی از زندگی با این سؤال مواجه میشوند که «آیا زمان مراجعه به پزشک و شروع درمانهای ناباروری فرا رسیده است یا خیر؟». بهطور کلی، زوجهایی که پس از مدتی تلاش منظم و بدون پیشگیری موفق به بارداری طبیعی نشدهاند، میتوانند کاندید بررسی و در صورت لزوم درمان ناباروری باشند. این بازه زمانی به عوامل مختلفی از جمله سن، وضعیت سلامت عمومی، سابقه پزشکی و سبک زندگی بستگی دارد.
پیش از این، در مقالات جداگانه به نقش سن در باروری پرداختهایم و تأکید کردهایم که سن زن و مرد، بهویژه سن زن، تأثیر قابلتوجهی بر احتمال بارداری طبیعی و پاسخ به درمانهای ناباروری دارد. توصیه میشود برای درک بهتر این موضوع، مقالات مرتبط با «سن و باروری» را نیز مطالعه کنید.
دلایل ناباروری در زنان
1. اختلال در تخمکگذاری
یکی از شایعترین دلایل ناباروری در زنان، عدم تخمکگذاری یا تخمکگذاری نامنظم است. شرایطی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، اختلالات تیروئیدی، افزایش پرولاکتین یا سایر ناهنجاریهای هورمونی میتوانند روند طبیعی تخمکگذاری را مختل کنند. در این شرایط، حتی اگر سایر اجزای دستگاه تولیدمثل سالم باشند، احتمال بارداری کاهش مییابد.
2. انسداد لولههای فالوپ
لولههای فالوپ مسیر حرکت تخمک از تخمدان به رحم و محل اصلی لقاح هستند. انسداد یا آسیب لولههای فالوپ میتواند مانع رسیدن اسپرم به تخمک یا انتقال جنین به رحم شود. این انسداد ممکن است ناشی از عفونتهای لگنی، بیماریهای مقاربتی، جراحیهای قبلی یا اندومتریوز باشد.
3. مشکلات ساختاری رحم
برخی ناهنجاریهای آناتومیک در رحم میتوانند مانع لانهگزینی جنین شوند. فیبرومها، پولیپها، چسبندگیهای داخل رحمی یا ناهنجاریهای مادرزادی رحم از جمله عواملی هستند که میتوانند شانس بارداری موفق را کاهش دهند یا باعث سقطهای مکرر شوند.
4. اندومتریوز
اندومتریوز به رشد بافت مشابه پوشش داخلی رحم در خارج از رحم گفته میشود. این بیماری میتواند باعث التهاب، درد لگنی، چسبندگی اندامها و اختلال در عملکرد تخمدانها و لولههای فالوپ شود و یکی از علل مهم ناباروری در زنان به شمار میرود.
5. اختلالات ایمنی
در برخی زنان، سیستم ایمنی بدن بهاشتباه اسپرم یا جنین را بهعنوان عامل خارجی شناسایی کرده و به آن حمله میکند. این اختلالات میتوانند باعث عدم لانهگزینی یا سقطهای زودرس شوند و تشخیص آنها نیازمند بررسیهای تخصصی است.
دلایل ناباروری در مردان
1. کاهش تعداد اسپرم
یکی از شایعترین مشکلات ناباروری مردان، کاهش تعداد اسپرم در مایع منی است. اگر تعداد اسپرم کمتر از حد نرمال باشد، احتمال رسیدن اسپرم به تخمک و انجام لقاح کاهش مییابد.
2. کاهش تحرک اسپرم
تحرک مناسب اسپرم برای رسیدن به تخمک ضروری است. کاهش تحرک یا حرکت غیرطبیعی اسپرمها میتواند مانع عبور آنها از مسیر دستگاه تناسلی زن شود.
3. اختلال در شکل اسپرم (مورفولوژی)
اسپرمهایی با شکل غیرطبیعی ممکن است نتوانند بهدرستی به تخمک نفوذ کنند. اختلالات مورفولوژیک اسپرم یکی دیگر از عوامل مؤثر در ناباروری مردان است.
عوامل مرتبط با سبک زندگی و سلامت عمومی زوجین
وزن نامناسب
اضافهوزن یا کمبود وزن هر دو میتوانند تعادل هورمونی را مختل کنند. در زنان، این وضعیت میتواند منجر به اختلال در قاعدگی و تخمکگذاری شود و در مردان، کیفیت و تعداد اسپرم را کاهش دهد.
مصرف دخانیات، الکل و مواد مخدر
سیگار، الکل و مواد مخدر با ایجاد آسیب اکسیداتیو و اختلالات هورمونی، کیفیت تخمک و اسپرم را کاهش میدهند و احتمال موفقیت بارداری طبیعی و درمانی را کم میکنند.
استرس شدید و مزمن
استرس طولانیمدت میتواند از طریق تأثیر بر محور هورمونی مغز، باروری را بهطور مستقیم و غیرمستقیم کاهش دهد. همچنین استرس باعث کاهش میل جنسی و اختلال در روابط زوجین میشود.
ناباروری با علت نامشخص
در برخی زوجها، علیرغم انجام آزمایشها و بررسیهای کامل، علت مشخصی برای ناباروری یافت نمیشود. این وضعیت که به آن ناباروری با علت نامشخص گفته میشود، همچنان قابل درمان است و بسیاری از این زوجها با روشهای کمکباروری به بارداری موفق دست پیدا میکنند.
روشهای درمان ناباروری
بسته به تشخیص پزشک و شرایط هر زوج، روشهای درمانی متفاوتی ممکن است پیشنهاد شود:
تلقیح داخل رحمی اسپرم (IUI)
در این روش، اسپرم آمادهسازیشده مستقیماً در زمان تخمکگذاری به داخل رحم تزریق میشود تا شانس لقاح افزایش یابد.
لقاح آزمایشگاهی (IVF)
در IVF، تخمک و اسپرم در محیط آزمایشگاه لقاح داده میشوند و سپس جنین به رحم منتقل میشود. این روش در موارد متعددی از ناباروری کاربرد دارد.
داروهای تحریک تخمکگذاری
در زنانی که دچار اختلال تخمکگذاری هستند، استفاده از داروهای هورمونی میتواند به تنظیم چرخه و افزایش شانس بارداری کمک کند.
جراحیهای اصلاحی
در برخی موارد، جراحی برای رفع انسداد لولهها، برداشتن فیبرومها یا اصلاح مشکلات آناتومیک ضروری است.
جمعبندی
ناباروری مسئلهای چندعاملی است که میتواند از زن، مرد یا هر دو ناشی شود. تشخیص دقیق علت و انتخاب روش درمان مناسب باید حتماً توسط متخصص زنان، اورولوژیست یا فوقتخصص ناباروری و پس از بررسی کامل انجام شود. مراجعه بهموقع، اصلاح سبک زندگی و پیگیری درمانها میتواند شانس دستیابی به بارداری موفق را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
Philwin, Philwin… Never heard of her! Ha! Seriously though, anyone winning big on philwin? Give me the lowdown if it’s worth checking out. philwin